ALGEMENE INFORMATIE PODOTHERAPEUT
Algemeen
Het beroep van podotherapeut behoort tot de paramedische beroepen. De podotherapeut behandelt mensen met voetklachten of klachten aan het bewegingsapparaat, die voortvloeien uit een afwijkend functioneren van de voeten. De podotherapeut ziet mensen met klachten op verwijzing van een arts met als doel het opheffen, verminderen of compenseren van stoornissen in het functioneren van het steun- en bewegingsapparaat.
Een gekwalificeerd en bekwaam beroepsbeoefenaar dient over een aantal vaardigheden en competenties te beschikken. Hij moet wetenschappelijke bevindingen kunnen toepassen en handvaardigheid bezitten om met fijne instrumenten om te gaan.
Het beroep van podotherapeut is geregeld in de wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) artikel 34, samen met negen andere ‘paramedische’ beroepen.
Voor deze beroepsbeoefenaren geldt, dat wanneer men een wettelijk geregelde opleiding met goed gevolg heeft doorlopen, men een beschermde titel mag voeren. Het is in feite een opleidingstitel.
Opleiding
De opleiding tot podotherapeut is een fulltime HBO-dagopleiding die zowel theoretisch als praktisch van aard is. Bij het verwerven van de verschillende competenties wordt naar een zo realistisch mogelijke context gestreefd. Zo wordt er geoefend met simulatie-patiënten in een polikliniek.
De opleiding kan gevolgd worden aan de Fontys Paramedische Hogeschool Eindhoven of aan de Saxion Hogeschool Enschede en is geregeld in de Wet op Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek.
Toelatingseisen
Men dient in het bezit te zijn van een diploma HAVO met biologie of een daaraan gelijkwaardige opleiding gevolgd te hebben. Een achtergrond met B-vakken strekt tot aanbeveling. Voorts is een goede passieve beheersing van Engels aan te bevelen, alsmede plezier in de omgang met mensen en een hulpvaardige instelling.
Duur van de opleiding
De opleiding duurt vier jaar en begint jaarlijks in augustus.
Leerplan
Naast algemene en specifieke anatomie, fysiologie, pathologie, orthopedie, dermatologie en biomechanica wordt er theoretisch en praktisch onderricht gegeven in de voetbehandeling en het ontwerpen en vervaardigen van podotherapeutische orthesen en het toepassen van protectieve en correctieve technieken.
In het begin van de opleiding komen de studenten reeds met patiënten in aanraking in de polikliniek van de opleiding. In het eerste jaar zijn er een aantal korte stages van enkele dagen. In het tweede, derde en vierde jaar worden langere stages gelopen in een podotherapeutische praktijk. Dit kan zowel in een privé-praktijk als bijv. in een voetenpolikliniek in een ziekenhuis zijn.
Om tot een behandeling te komen, wordt eerst een uitgebreide anamnese afgenomen, waarna een onderzoek volgt van de voeten, het steun- en bewegingsapparaat en het looppatroon (ganganalyse). Na onderzoek wordt een diagnose gesteld en een behandelplan opgesteld.
Uit het behandelplan kunnen een diversiteit aan therapieën voortvloeien, zoals:
• het vervaardigen van podotherapeutische zolen volgens verschillende methoden;
• het vervaardigen van orthesen en prothesen (van verschillende materialen);
• het toepassen van orthonyxie en onychoplastie (nagelbeugel en nagelprothese);
• het uitvoeren van een instrumentele behandeling;
• het uitvoeren van een wondbehandeling;
• het toepassen van een caustische behandeling;
• het toepassen van vilttherapieën;
• het toepassen van verbanden en tapings;
• het toepassen van schoenmodificaties;
• het geven van een schoenadvies;
• het geven van preventieve adviezen;
• het geven van adviezen betreffende voethygiëne/voetverzorging.
Opleidingsadressen
Fontys Paramedische Hogeschool Eindhoven
Ds.Th. Fliednerstraat 2
Postbus 347
5627 BJ Eindhoven
tel: 0877 878777
Saxion Hogeschool Enschede
Instituut voor Paramedische Studies
Postbus 70.000
7500 KB Enschede
053-4871568
E-mail: k.l.dijkstra@saxion.nl
Internet: http://ips.saxion.nl
Informatie Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten
Podotherapeuten dienen gekwalificeerde beroepsbeoefenaren te zijn. De Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten (NvvP) stelt daarom een aantal eisen aan haar leden en heeft een aantal kwaliteitsprojecten ontwikkeld.
Alleen gekwalificeerde podotherapeuten kunnen lid worden van de NVvP, d.w.z. dat men in het bezit moet zijn van het diploma dat alleen gehaald kan worden aan Fontys Paramedische Hogescholen of Saxion Hogescholen. Deze hogescholen zijn daartoe wettelijk door de Minister aangewezen. De NVvP heeft als doel de belangen van de podotherapeuten in Nederland te behartigen. Daartoe hebben de leden van het bestuur diverse taken op zich genomen, waarbij ze ondersteund worden door een secretariaat en een beleidsmedewerker.
Podotherapeuten dienen zich te houden aan de beroepscode en moeten zich registreren in het Kwaliteitsregister Paramedici. Dit register is opgesteld samen met 10 andere paramedische beroepen: logopedisten, diëtisten, oefentherapeuten Cesar en Mensendieck, orthoptisten, optometristen, ergotherapeuten, mondhygiënisten, radiologisch therapeuten en – laboranten; in totaal zijn ± 18.000 paramedici in dit register opgenomen. Vervolgens zijn visitaties (het bezoeken en beoordelen van de praktijkvoering) binnen de beroepsgroep verplicht en zijn er minimuminrichtingseisen van toepassing en er is een richtlijn Hygiëne opgesteld. Tevens dient men te kunnen aantonen dat men aan bij- en nascholingen doet, o.a. door het volgen van geaccrediteerde Post-HBO-cursussen.
INFORMATIE KWALITEIT PODOTHERAPIE
Kwaliteitsprojecten Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten
De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan het bevorderen van kwaliteit binnen de beroepsgroep van Podotherapeuten. Er is aan diverse projecten gewerkt en alle ter hand genomen projecten zijn inmiddels gerealiseerd en een vanzelfsprekend onderdeel van het beleid van de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten geworden.
Visitaties
Alle leden van de NVvP moeten volgens het Huishoudelijk Reglement eens in de vijf jaar worden gevisiteerd. In de afgelopen jaren zijn de visitaties steeds verder uitgekristalliseerd en geperfectioneerd en inmiddels is er een systeem ontwikkeld, waardoor de vragenlijsten digitaal via internet kunnen worden ingevuld. Vervolgens kunnen de visiteurs (twee collega-podotherapeuten) via internet communiceren met betrekking tot de ingevulde vragenlijsten en hun visitatiebezoek voorbereiden.
De visitatie zelf vindt gewoon in de praktijk van de betreffende podotherapeut(en) plaats. Het visitatieverslag wordt vervolgens weer digitaal aangemaakt aan aangeleverd.
Marieke van Wanroij
In het digitale systeem hebben de podotherapeuten inzicht in de normen waaraan men dient te voldoen en na het invullen van de lijsten verschijnen spiegelgegevens in relatie tot andere beroepsgenoten.
Ook zijn enquêtes opgesteld ten behoeve van patiënten en de verwijzers, zodat ook vanuit die kant de praktijk geëvalueerd wordt. De te visiteren podotherapeut dient een minimum aantal ingevulde enquêtes te overleggen.
Voordeel voor zowel de individuele podotherapeut als beroepsvereniging is, dat aan de hand van de resultaten beleid kan worden ontwikkeld of bijgesteld. Voor visitaties kunnen (bij voldoende beoordeling) ook punten worden verkregen voor registratie in het Kwaliteitsregister Paramedici.
Verslaglegging Podotherapie
Eind jaren negentig is de uniforme verslaglegging binnen de podotherapie gerealiseerd. Nadeel daarvan was dat dit een papieren versie was, waardoor gegevens niet makkelijk te verwerken waren. Verder bleek dat de praktijken veelal toch een eigen systeem aanhielden.
Er is de afgelopen jaren gewerkt aan uniforme verslaglegging die digitaal is. In het najaar van 2004 is dit gereed gekomen en een en ander gepresenteerd aan de leden.
Het voordeel is, dat nu door het hele land uniforme terminologie wordt gehanteerd (voor rapportages naar de behandelend artsten) en er goed inzicht komt in bijvoorbeeld de diagnoses, behandelingen en resultaten.
Een en ander wordt gekoppeld aan een centrale databank, waardoor gegevens gegenereerd kunnen worden voor (wetenschappelijk) onderzoek en waaruit voorts spiegelgegevens gegenereerd kunnen worden en beleid kan worden uitgestippeld
Op deze manier kunnen bijvoorbeeld behandelingen en behandelmethoden onderling worden vergeleken en kunnen de podotherapeuten hier in regionale bijeenkomsten over discussiëren en hun behandelmethoden mogelijk bijstellen.
Artsenwijzer
De artsenwijzer is in het voorjaar 2004 gereed gekomen. In deze artsenwijzer wordt beschreven wat/wie een podotherapeut is en wat de beroepsinhoud is.
Alle aandoeningen/klachten, die mogelijk door een podotherapeut behandeld kunnen worden, komen aan bod. De aandoeningen worden niet alleen per onderwerp behandeld, maar zijn ook ingedeeld per onderdeel van de voet en vervolgens ook benen, knieën, heupen, bekken en rug.
Daarnaast is er een onderverdeling gemaakt in soorten patiëntengroepen die behandeld kunnen worden, zoals: algemeen, sporters, kinderen, reuma, diabetes-mellitus.
Tot slot is een literatuurlijst toegevoegd.
Inmiddels hebben alle bij de DHV’s (District Huisartsen Verenigingen) huisartsen (± 8.000) in Nederland deze artsenwijzer toegestuurd gekregen, zodat zij op de hoogte zijn van de verwijzingsmogelijkheden.
Richtlijn Hygiëne voor de podotherapiepraktijk
Uit de visitaties kwam de afgelopen jaren naar voren dat er behoefte was aan informatie met betrekking tot hygiëne in de podotherapeutische praktijken. Daartoe is een Richtlijn Hygiëne ontwikkeld. Deze richtlijn is door middel van publicaties en workshops geimplementeerd in het werkveld en vormt een onderdeel bij de eerder genoemde visitaties bij de podotherapeuten.
Kwaliteitsregister Paramedici (StKP)
Samen met de andere paramedische beroepsgroepen (oefentherapeuten Cesar en Mensendieck, logopedisten, ergotherapeuten, diëtisten, orthoptisten, optometristen, huidtherapeuten, mondhygiënisten, radiologisch laboranten en radiologisch therapeuten) hebben de podotherapeuten een Kwaliteitsregister in het leven geroepen. De kwaliteitseisen zijn voor alle genoemde beroepen hetzelfde.
Men kan zich alleen in dit register laten inschrijven als men een diploma heeft van een door de Minister erkende hoger beroepsopleiding. Elke 5 jaar kan men zich laten herregistreren onder voorwaarde dat men zich tijdens die 5 jaar voldoende heeft bijgeschoold en minimaal het vereiste aantal maanden/jaren heeft gewerkt.
Stichting Accreditatie Deskundigheidsbevorderende Activiteiten Paramedici (StADAP)
Deze stichting is opgericht door alle paramedische beroepsverenigingen, die genoemd zijn in het hiervoor genoemde Kwaliteitsregister Paramedici.
Een deel van de bijscholing, die men volgt om geregistreerd te kunnen worden in het Kwaliteitsregister Paramedici, dient geaccrediteerd te zijn door de Stichting Accreditatie Deskundigheidsbevorderende Activiteiten Paramedici. Het doel is om de kwaliteit van allerlei activiteiten te waarborgen.
© Brainstorm Internet Nijmegen